Co nowego

O emigracji Marca '68 na Polskiej 1

// fot. mat. prasowe Muzeum Emigracji w Gdyni

// fot. mat. prasowe Muzeum Emigracji w Gdyni

12.03.2018 r.

Przejmujące relacje emigrantów, spisywane na gorąco doniesienia Radia Wolna Europa, tajne dokumenty partyjne, czy też emocjonalna instalacja Krystyny Piotrowskiej, to elementy nowej wystawy przygotowanej przez Muzeum Emigracji. Ekspozycja „Rozproszenie. Emigracja Marca '68” organizowana jest w 50. rocznicę wydarzeń marcowych. Wernisaż odbędzie się w sobotę 17 marca o godz. 17.00.

„Rozproszenie. Emigracja Marca '68” to rozpisana na wiele przejmujących głosów historia pokolenia, dla którego marzec 1968 roku stał się synonimem rozbicia społeczeństwa na tysiące rozproszonych jednostek. Autorzy ekspozycji poddali analizie złożone przyczyny prowadzące do sytuacji, w której pod naciskiem propagandowych manipulacji pokolenie Marca '68 staje przed dramatycznym wyborem opuszczenia bądź pozostania w kraju. Jednostkowe decyzje o wyjeździe, postawy w obliczu narastającej wrogości, historie odbudowywania tożsamości po wręczeniu dokumentu odbierającego obywatelstwo, opowiadane głosami świadków historii tworzą wielowątkową narrację o losach rozproszonego pokolenia.
 
Zwiedzający wystawę będą mieli okazję usłyszeć relacje emigrantów, zobaczyć tajne dokumenty partyjne, poznać atmosferę marcowych wydarzeń przekazaną przez ich uczestników. Zwieńczeniem wystawy będzie praca Krystyny Piotrowskiej „Wyjechałem bo…", która podkreśla jednostkowość każdej decyzji o emigracji. Różnorodne formy opowiadania o Marcu '68 są sposobem na scalenie głosów tysięcy osób w obraz pokolenia, które zmuszono do pożegnań.



Wystawie towarzyszyć będą spotkania i pokazy filmów odkrywające kolejne wątki historii Marca '68.

Program:

  • czwartek, 15 marca, godz. 18.00 - pokaz filmu „Skibet/Hatikvah" w reż. Mariana Marzyńskiego połączony z wykładem tematycznym prowadzonym przez dr. Rafała Kowalskiego.
„Skibet" to po duńsku statek, a także pierwsze słowo, którego w tym języku nauczył się polski reżyser pomieszkujący na pokładzie u wybrzeża Kopenhagi wraz z innymi marcowymi emigrantami. Marian Marzyński, dokumentalista i reżyser wyciąga kamerę i nagrywa niepowtarzalny zapis atmosfery pomarcowej emigracji w czasie jej trwania. To unikalna filmowa pamiątka tamtych wydarzeń. W drugiej części filmu, młodzi emigranci, których do Danii zabrali rodzice, uczą się żydowskich piosenek oczekując nowego życia. Swój zespół nazwali po hebrajsku: hatikvah, po polsku: nadzieja.
 
Marian Marzyński - reżyser telewizyjny, dokumentalista, scenarzysta, zdobywca nagrody Emmy. Polak o żydowskich korzeniach, obecnie mieszka w Ameryce. W latach 60. autor popularnych programów telewizyjnych, m.in. „Turnieju Miast”. Po emigracji w 1969 roku był reżyserem telewizyjnym w Danii, następnie wykładowcą w Rhode Island School of Design w Stanach Zjednoczonych, gdzie jego uczniem był m.in. Gus Van Sant.
 
Po filmie planowany jest wykład dr. Rafała Kowalskiego z Muzeum Żydów Mazowieckich w Płocku, autora książki „Płoccy wypędzeni. Marzec'68”. Po projekcji odbędzie się dyskusja.
 
  • sobota, 17 marca, godz. 17.00 – wernisaż wystawy „Rozproszenie. Emigracja Marca '68”.
  • czwartek, 22 marca, godz. 18.00 – spotkanie autorskie z Mikołajem Grynbergiem autorem książki „Księga Wyjścia". Spotkanie poprowadzi Marzena Bakowska.
„Księga wyjścia" to zapis 27 rozmów z polskimi Żydami, którzy po wydarzeniach marcowych stanęli przed decyzją – zostać w Polsce czy opuścić kraj. Jedno z pytań, które nawet po premierze książki pozostanie otwarte brzmi: dlaczego stojący na Dworcu Gdańskim Żydzi widzieli tak mało rąk wyciągniętych do nich w geście pożegnania?
 
Mikołaj Grynberg – fotograf i pisarz, z wykształcenia psycholog. Autor albumów „Dużo kobiet" (2009), „Auschwitz – co ja tu robię?" (2010) oraz „Ocaleni z XX wieku" (2012). Wydał zbiór rozmów „Oskarżam Auschwitz. Opowieści rodzinne" (2014) oraz tom opowiadań „Rejwach" (2016). Od lat zajmuje się problematyką i historią polskich Żydów w XX wieku.
 
  • czwartek, 29 marca, godz. 18.00 – pokaz filmu „Dworzec Gdański" w reż. Marii Zmarz-Koczanowicz połączony z wykładem tematycznym dr. Piotra Kurpiewskiego. Po projekcji zapraszamy na dyskusję.
Akcja filmu rozgrywa się izraelskim kurorcie Aszkelon, położonym nad Morzem Śródziemnym. Od 1988 roku zjeżdżają się tam Polacy z żydowskim pochodzeniem, którzy w 1968 roku zostali wygnani z kraju. Mimo, że od ich wyjazdu minęło już ponad 30 lat, wszyscy znakomicie mówią po polsku, śpiewają polskie piosenki, czują się Polakami. Dla nich Dworzec Gdański to przede wszystkim symbol wygnania i upokorzenia. Pamiętają jak z żalem żegnali się z bliskimi i przyjaciółmi, jak ciężko było im opuścić rodzinne strony, gdzie spędzili całe swoje życie. W filmie wykorzystano zdjęcia pożegnań zrobione na Dworcu Gdańskim, materiały filmowe nakręcone z ukrytej kamery przez MSW oraz programy telewizyjne z 1967 i 1968 roku ilustrujące nagonkę antyżydowską w Polsce.
 
Po projekcji odbędzie się wykład dr. Piotra Kurpiewskiego oraz dyskusja.
 
Więcej informacji o wystawie oraz wydarzeniach towarzyszących znajduje się na stronie internetowej www.polska1.pl.